1931-38

Home / 1931-38


1931

25 maja 1931 roku pod Sierakowem odbył się Zlot Starszyzny Chorągwi Wielkopolskiej. Na zlocie nasz hufiec reprezentowała delegacja z dh. Zygmuntem Musiałowiczem na czele.

W dniu 7 czerwca br. drużyny gnieźnieńskie /męskie i żeńskie/ na czele z Komendantami Hufców udały się do J. Eks. ks. Biskupa Antoniego Laubitza z życzeniami z okazji 70 – tej rocznicy urodzin.

Reprezentacja naszego hufca złożona z przedstawicieli I DH „Lech” brała udział w Zlocie Skautów Słowiańskich, który odbywał się od 20 czerwca do 5 lipca w Pradze. Po zakończeniu zlotu jego uczestnicy powrócili do Polski jako obozy wędrowne, których punktem docelowym było Bucze, gdzie kilka dni wcześniej (5 lipca) została poświęcona stanica harcerska (późniejsza Szkoła Instruktorska Harcerstwa Żeńskiego w Buczu).

W okresie wakacji szkolnych Hufiec Harcerzy zorganizował dwudziestodwudniową kolonię w Skorzęcinie, której komendantem był dh Marian Bżczyk, a gospodarzem dh M. Pasiński. Pod koniec sierpnia „Wilczki” z 3 Drużyny im. Henryka Sienkiewicza wzięły udział w koloni w Lubczu koło Rogowa. Komendantem koloni został dh Jarosław Wróblewski, a opiekunem dh Franciszek Szeszuła. Natomiast harcerki wyjechały na kolonie hufca we Frydmanie w Pieninach.

Jesienią tegoż roku zaszły poważne zmiany metodyczne, których współautorem był hm. Aleksander Kamiński. Szczególnie dotyczyły one najmłodszej grupy wiekowej naszego Związku – Wilcząt. Od października 1931 roku w hufcu gnieźnieńskim wilczęta zastąpiono zuchami, zorganizowanymi w szóstki, posiadającymi własne Prawo i Obietnicę Zucha oraz wyróżniającymi się własnym umundurowaniem.

Przed świętami Bożego Narodzenia harcerki z Drużyny im. Emilii Plater i harcerze z Drużyny im. Zawiszy Czarnego przygotowali zabawę świateczną dla dzieci ubogich rodzin. 27 grudnia 1931 roku w Domu Opieki Społecznej po podwieczorku harcerki i harcerze wręczyli dzieciom własnoręcznie wykonane zabawki.

W roku 1931 przy I DH „Lech” powstał na terenie naszego hufca pierwszy zastęp Starszoharcerski „Włóczęgów” – posiadał 8 członków. Również powiększyły się szeregi harcerek. Powstała nowa Drużyna Harcerek im. Dąbrówki. Działała ona przy Szkole Handlowo-Przemysłowej, a jej pierwszą drużynową została druhna Rusinówna.

1932

W 1932 roku oficjalnie przyjęto do ZHP VII Drużynę Harcerzy im. Bolesława Chrobrego. Drużyna została zorganizowana już w 1929 roku przez druha Jarosława Wróblewskiego i działała przy Gimnazjum Kupieckim w Gnieźnie.

W 1932 roku z zastępu działającego przy II Drużynie Harcerzy im. Zawiszy Czarnego, skupiającego chłopców z Kłecka, powstała IX Drużyna Harcerzy im. Mieszka I. Jej drużynowym został dotychczasowy zastępowy dh Walenty Zawodny.

24 kwietnia br. Hufiec uroczyście obchodził dzień patrona harcerzy św. Jerzego. Uroczystości rozpoczęto pobudka odegrana o siódmej rano w kilku miejscach naszego Grodu oraz mszą w kościele św. Jerzego. Wieczorem spotkały się gnieźnieńskie hufce na wspólnym ognisku harcerskim przy wieży wodociągowej, w którym również brali udział przedstawiciele władz, wojska i publiczność.

W maju Hufiec harcerek obchodził piętnastolecie istnienia. Obejmował on wtedy 5 drużyn skupiających łącznie 211 druhen:

1. I DHk im. Królowej Jadwigi – drużynowa Karolina Leśniakówna

2. II DHk im. Emilii Plater – drużynowa Zagrodzka

3. III DHk im. Zofii Chrzanowskiej – drużynowa Julia Jaks

4. IV DHk im. Marii Konopnickiej – drużynowa Roszakówna

5. V DHk im. Dąbrówki – drużynowa Rusinówna.

Przy hufcu działało również Koło Harcerek Starszych, któremu przewodziła druhna Helena Piotrowska.

Na dwudziestolecie Chorągwi Wielkopolskiej odbył się Zlot Chorągwi (13-17 maja), w którym wzięli udział przedstawiciele drużyn naszego hufca m.in. I DH im. Lech, II DH im. Zawiszy Czarnego, III DH im. H. Sienkiewicza i VII DH im. Bolesława Chrobrego.

Na początku sierpnia pięcioosobowy zastęp żeglarzy z I DH „LECH” wyjechał na Międzynarodowy Zlot Skautów Wodnych w Garczynie k. Kartuz. Poprzedzał go Zlot Harcerzy Wodnych z Polski, który rozpoczął się 1 sierpnia. Podczas Zlotu przed zaproszonymi gośćmi odbywały się parady oraz popisy na wodzie, w których brał udział nasz gnieźnieński zastęp na swojej łodzi „Orzeł Biały”. Niestety, pomimo starannych przygotowań i ćwiczeń podczas pokazów zastęp „zaliczył” wywrotkę. Natomiast w październiku rozwiązano Drużynę Wilków Morskich, harcerze przeszli do I DH im. Lech. Do tej drużyny przekazano również sprzęt wodny.

1933

Od 1930 roku Naczelnictwo dużą uwagę zwracało na wychowanie fizyczne i przysposobienie wojskowe w harcerstwie. Opracowano i ogłoszono program „Odznaki strzeleckiej ZHP” i „Odznaki Harcerskiej Przysposobienia Wojskowego”, których celem było zachęcenie harcerzy do nabywania i podnoszenia umiejętności w tych dziedzinach. Te działania miały również odbicie w pracy gnieźnieńskich drużyn. Dwudziestoosobowa reprezentacja harcerzy z Gniezna w lipcu 1933 roku brała udział w obozie szkoleniowym PW stopnia II w Rozewiu. Również gnieźnieńskie drużyny brały aktywny udział w Korespondencyjnych Zawodach Strzeleckich o mistrzostwo Związku Harcerstwa Polskiego – zajmując II miejsce. Nie był to jednorazowy udział, ale coroczne uczestnictwo zwykle zakończone zajęciem czołowych miejsc.

16 sierpnia 1933 roku polskim harcerzom złożył wizytę Skaut Naczelny – gen. Robert Baden – Powell. Podczas wycieczki, jaką odbywał wraz z żoną i 650 instruktorami statkiem po Bałtyku, odwiedził m.in. Gdynię, gdzie powitały go władze Związku oraz przedstawiciele harcerzy i instruktorów z całego kraju. Byli tam również harcerze gnieźnieńscy – pięcioosobowa delegacja z I DH „Lech” i III DH im. H. Sienkiewicza.

 

1934

Z początkiem roku powstał przy III DH im. H. Sienkiewicza – Krąg Starszoharcerski, w skład którego weszli dh. dh. Fr. Szeszuła, T. Frank, St. Karmoliński, L. Konieczny, Wł. Mocny, M. Bełtowski, Wł. Grzelak i Michałowski.

Rok 1934 w Hufcu Harcerzy jest wyjątkowo bogaty w wydarzenia żeglarskie. W lipcu 1DH „Lech” wyjechała na obóz żeglarski do Rogowa. W tym samym czasie dwaj harcerze gnieźnieńscy uczestniczyli w kursie żeglarskim organizowanym przez Chorągiew Wielkopolską w Kiekrzu. Jednak najważniejszym, żeglarskim wydarzeniem jest niewątpliwie organizacja i udział w spływie na trasie Toruń – Gdynia. Rozpoczął się on 12 sierpnia i wzięli w nim udział harcerze z 1 DH „Lech” i harcerki z 1 DHk im. Królowej Jadwigi.

Pięcioosobowa reprezentacja naszego hufca udała się w sierpniu na Zlot Starszego Harcerstwa w Ilci koło Żabiego na Huculszczyźnie. Udział w zlocie poprzedzała wędrówka, podczas której jej uczestnicy musieli przemierzyć około 100 km i wykonać specjalne zadania związane ze służbą społeczną, wywiadem turystycznym i krajoznawczym. Wszystkie wędrujące zespoły spotkały się 7 sierpnia w Ilci, gdzie obozowały wspólnie jeszcze przez osiem dni.

1935

W związku ze śmiercią Marszałka Józefa Piłsudskiego, honorowego Protektora ZHP, zwołano na 15 maja zbiórkę okolicznościową. Zgodnie z ogłoszoną sześciotygodniową żałoba ogłoszoną przez Naczelnictwo ZHP okryto harcerskie sztandary i krzyże kirem. Natomiast na pogrzeb Naczelnika Państwa, który miał miejsce w Krakowie, udał się poczet sztandarowy 1 DH „Lech”.

Najważniejszym wydarzeniem dla naszego hufca w tym roku był udział w Jubileuszowym Zlocie Harcerstwa w Spale. Męska drużyna harcerzy weszła w skład VIII podobozu chorągwi „Poznań”. Jej drużynowym został hm. Józef Krysiński. Natomiast drużyna gnieźnieńskich harcerek obozowała w ramach 12 podobozu Chorągwi Wlkp. Na jej czele stanęła hm. Karolina Leśniak. Poza tym w Zlocie brali udział również: phm. Franciszek Szeszuła i i phm. Witold Kaczmarek. Pełnili oni funkcję sędziów zlotowych. Podczas zlotu nasi harcerze brali udział w harcach, czyli obowiązkowych zajęciach, które obejmowały biegi harcerskie, wycieczki i ćwiczenia z technik harcerskich. Wieczorami harcerze spotykali się przy wspólnych ogniskach.

1936

W roku 1936 w hufcu męskim działało 8 drużyn harcerskich, ogółem 377 harcerzy i zuchów oraz 7 instruktorów. Wg stopni to: 1 – hm, 6 – phm, 6 – HR, 7 – HO, 12 – ćwików, 50 – wywiadowców, 120 – młodzików, 123 – bez stopni, 43 – zuchów oraz 11 – st. harcerzy.

Posiadaliśmy oddziały P.W. przy hufcu oraz przy drużynie w Żydowie, w których ćwiczy 50 harcerzy a instruktorami są: phm. Fr. Szeszuła, dh Benkowski i Marian Parliński. Urządzono 6 obozów i 3 kolonie, zyskując w akcji letniej 1936 r. 3742 – osobodni.

W dniu 31 maja rozpoczął się dwudniowy Zlot hufca na Konikowie, w którym uczestniczyło 285 harcerzy i 30 harcerek. Zlot odbył się pod hasłem ”Szukamy dobrych drużyn”. Miano to uzyskały następujące drużyny: 1 DH „Lech”, 2 DH im. Zawiszy Czarnego, 3 DH im. H. Sienkiewicza, 9 DH im. Mieszka I z Kłecka.

Natomiast jesienią w Żydowie spotkały się wszystkie drużyny działające na terenie powiatu. Celem tej koncentracji hufca było uaktywnienie pracy harcerskiej na terenie powiatu. „Gospodarzem” spotkania była 10 DH im. Tadeusza Kościuszki z Żydowa, a udział wzięły następujące drużyny: 3 DH im. H. Sienkiewicza (82 uczestników), 12 DH im. Stanisława Tarkowskiego (8 druhów) oraz 13 DH im. Jana III Sobieskiego z Czerniejewa (34 uczestników).

W dniu 13 grudnia 1936 roku swoje dwudziestolecie obchodziły Drużyny Harcerskie im. H. Sienkiewicza. Uroczystości rozpoczęły się od zbiórki hufców: męskiego i żeńskiego na boisku Szkoły nr 1, skąd wszyscy udali się na nabożeństwo do kościoła św. Jerzego. Następnie przemaszerowano do Gimnazjum im. Bolesława Chrobrego na uroczystą akademię, którą otwarła przemowa opiekuna drużyny pana Wrzeszczyńskiego.

 

1937

W lutym 1937 roku zrezygnował z dalszego kierowania Hufcem Harcerzy hm. Józef Krysiński. Nowym komendantem hufca został hm. Franciszek Szeszuła. Na tę funkcję został mianowany Rozkazem Naczelnika ZHP L5 z dnia 10 lutego 1937 roku.

W marcu zawieszono pracę 8 Drużyny Harcerzy im. Tadeusza Kościuszki z Witkowa.

25 kwietnia 1937 roku na „Wzgórzu Lecha” w Gnieźnie rozpoczęły się obchody dwudziestopięciolecia Chorągwi Wielkopolskiej Harcerzy. W uroczystościach uczestniczyło ponad 500 harcerzy i harcerek, a z gości udział wzięli Przewodniczący Z.O.Wlkp. p. senator Chrzanowski, Komendant Chorągwi hm. Balcerek, 35-osobowa orkiestra 7. Hufca oraz 52 druhów z Poznania, 31 dh. z Jarocina, 26 dh. z Trzemeszna, 22 dh. z Janowca Wlkp., 24 dh. z Inowrocławia, 28 dh. z Kłecka, 26 dh. z Czerniejewa oraz miejscowe hufce w sile 282 druhen i druhów. Obchody rozpoczęły się uroczystą mszą św. w kościele św. Jerzego, podczas której poświęcono marmurową tablicę upamiętniającą dwudziestopięciolecie harcerstwa wielkopolskiego. Została ona wmurowana w prezbiterium kościoła, w którym odbyło się to pamiętne nabożeństwo, podczas którego zebrani harcerze i instruktorzy odnowili Przyrzeczenie Harcerskie. Po zakończeniu mszy św. odbył się apel, a o godz. 14:00 w eter popłynęła transmisja radiowa audycji harcerskiej.

Podczas trwania obozu szkoleniowego w Kolnie (6-26 lipca 1937 roku), przeprowadzonego przez 3 DH im. H. Siekiewicza zorganizowano „Kurs Zastępowych”. Uczestniczyło w nim: 27 dh.– z 3 DH im. H. Sienkiewicza, 5 dh. z 4 DH im. St. Batorego, 5 dh. z 5 DH im. Wł. Warneńczyka – Gniezno oraz 4 dh. z 11 DH im. Zawiszy Czarnego z Powidza. Ogółem w szkoleniu wzięło udział 43 kursantów. Komendantem obozu był hm. Fr. Szeszuła (drużynowy 3-ki), oboźnym HR Walerian Pawlak z Komendy Hufca.

10 sierpnia 1937 roku bp Antoni Laubitz, w imieniu Kapituły Metropolitalnej, przekazał harcerstwu wielkopolskiemu kościół św. Jerzego „na Zamku” jako ośrodek religijny.

 

1938

10 września 1938 roku, jako załącznik do rozkazu Naczelnika ZHP, ukazał się Regulamin drużyny zuchów, harcerzy i skautów”. Wprowadzał on istotną zmianę, a mianowicie pojawiła się nowa jednostka organizacyjna – szczep. Jako pierwsza na tę zmianę zareagowała 3 Drużyna Harcerska im. H. Sienkiewicza. Przekształciła się ona w środowisko, w skład którego weszły 2 gromady zuchowe, drużyna harcerska (chłopcy w wieku 12-14 lat), drużyna skautów (młodzież w wieku 15-19 lat) oraz Krąg Starszych Harcerzy (powyżej 19 lat). W ten sposób powstał szczep harcerski z pełnym ciągiem wychowawczym. Również kadra tego środowiska rozwijała się prężnie. W kwietniu 1938 roku w kursie harcmistrzowskim, który odbywał się w Szkole Instruktorskiej w Górkach Wielkich brał udział phm Ludwik Gruszka.

W 1938 roku przy Seminarium Duchownym w Gnieźnie powstał Krąg Starszoharcerski im. ks. Piotra Skargi. Jego członkami byli klerycy seminarium. Natomiast dwa inne kręgi: żeński Krąg im. Tułodziejskiej i męski Krąg im. B. Chrobrego połączyły się w jeden koedukacyjny Krąg „Mir”. W jego skład weszło 42 członków, w tym aż 3 harcmistrzów i 8 podharcmistrzów. W ramach działalności kręgu powołano zespoły pracy: instruktorski – męski i żeński oraz turystyczny, samokształceniowy, dyskusyjno-propagandowy i spółdzielczy.

W kursie żeglarskim, który odbył się w Gdyni 1938 roku, udział wzięło trzech druhów z 1 DH „Lech”: Edward Zalewski, Leon Maciejewski, Stanisław Chojnacki. Po zakończeniu szkolenia uczestniczyli w dwóch rejsach po Bałtyku i Zlocie Skautów w Lelupe (Łotwa) i Torgam (Szwecja). Obydwa rejsy odbyły się na flagowym statku Związku – Zawiszy Czarnym i pod dowództwem legendarnego gen. Zaruskiego.

Z wielkim rozmachem zorganizowano pielgrzymkę harcerską, w której uczestniczyło ok. 500 harcerzy, którzy pieszo pokonali trasę z Lednogóry do Gniezna. W Skiereszewie pielgrzymów powitała harcerska orkiestra z Poznania i już wszyscy razem udali się do Grobu św. Wojciecha.